Llwybr Trevithick: Merthyr Tudful i Abercynon
Teithiwch yn ôl mewn amser ar Lwybr Trevithick - llwybr trawiadol a hanesyddol bwysig sy’n cadw’n agos at lwybr hen Dramffordd Merthyr o Ferthyr Tudful i Abercynon.
Ar y dramffordd hon y gwnaeth locomotif Penydarren hanes drwy fod y locomotif dan rym ager gyntaf i dynnu llwyth ar gledrau. Gwnaeth meistri haearn lleol fet am 500 gini na allai dynnu 10 tunnell o haearn. Fodd bynnag, ar 21 Ionawr 1804, wedi 4 awr a thrac wedi torri, cwblhaodd injan Richard Trevithick y daith 9 milltir o Benydarren i Abercynon! Heddiw dylech allu cwblhau’r 9 milltir yn llawer cynt ond gallwn eich sicrhau y bydd digon i dynnu eich sylw ar hyd y ffordd.
Mae’r llwybr mor gywir i’r siwrnai wreiddiol ac a ganiateir gan 200 mlynedd o ddatblygiad, ond fe gewch riwiau byr ac adrannau ar ffyrdd preswyl tawel a fydd yn torri’r siwrnai. Ceir golygfeydd eang o’r mynyddoedd a’r dyffrynnoedd a fydd yn eich rhyfeddu. Mae prosiect Llwybr Trevithick wedi gosod darnau o waith celf gwreiddiol ar hyd y daith ac mae’r ardal o amgylch Twnnel Trevithick yn werth ei harchwilio.
Os bydd angen i chi ddod oddi ar y llwybr ym Mhentrebach - efallai er mwyn mynd i’r parc busnes lleol, neu brynu rhywbeth ar gyfer eich picnic mewn archfarchnad leol - cewch eich croesawu gan Bont y Pwdler eiconig, a enwyd ar ôl y gweithwyr haearn a oedd unwaith yn byw yn yr ardal. Arhoswch am ennyd ar y Fainc Portreadau, sy’n cynnwys modelau maint llawn o’r cynllunydd ffasiwn Julien Macdonald, Laura Ashley a anwyd ym Merthyr a’r gŵr a roddodd ei enw i’r llwybr, Richard Trevithick.
Yng Ngwarchodfa Natur Pontygwaith bydd Llwybr Trevithick yn ymuno â RhBC 8 lle gallwch ddychwelyd i Ferthyr Tudful ar Daith Taf heb orfod olrhain eich camau. Neu gallwch gadw ar Lwybr Trevithick i’r de ar hyd RhBC 8 i Abercynon a theithio ar hen dramffordd anhygoel sy’n rhedeg yn gyfochrog ag Afon Taf. Cofiwch edrych ar y llawr er mwyn gweld y trawstiau sylfaen gwreiddiol - sydd erbyn hyn dros 200 mlwydd oed!
Teithiwch yn ôl mewn amser ar Lwybr Trevithick - llwybr trawiadol a hanesyddol bwysig sy’n cadw’n agos at lwybr hen Dramffordd Merthyr o Ferthyr Tudful i Abercynon.
Ar y dramffordd hon y gwnaeth locomotif Penydarren hanes drwy fod y locomotif dan rym ager gyntaf i dynnu llwyth ar gledrau. Gwnaeth meistri haearn lleol fet am 500 gini na allai dynnu 10 tunnell o haearn. Fodd bynnag, ar 21 Ionawr 1804, wedi 4 awr a thrac wedi torri, cwblhaodd injan Richard Trevithick y daith 9 milltir o Benydarren i Abercynon! Heddiw dylech allu cwblhau’r 9 milltir yn llawer cynt ond gallwn eich sicrhau y bydd digon i dynnu eich sylw ar hyd y ffordd.
Mae’r llwybr mor gywir i’r siwrnai wreiddiol ac a ganiateir gan 200 mlynedd o ddatblygiad, ond fe gewch riwiau byr ac adrannau ar ffyrdd preswyl tawel a fydd yn torri’r siwrnai. Ceir golygfeydd eang o’r mynyddoedd a’r dyffrynnoedd a fydd yn eich rhyfeddu. Mae prosiect Llwybr Trevithick wedi gosod darnau o waith celf gwreiddiol ar hyd y daith ac mae’r ardal o amgylch Twnnel Trevithick yn werth ei harchwilio.
Os bydd angen i chi ddod oddi ar y llwybr ym Mhentrebach - efallai er mwyn mynd i’r parc busnes lleol, neu brynu rhywbeth ar gyfer eich picnic mewn archfarchnad leol - cewch eich croesawu gan Bont y Pwdler eiconig, a enwyd ar ôl y gweithwyr haearn a oedd unwaith yn byw yn yr ardal. Arhoswch am ennyd ar y Fainc Portreadau, sy’n cynnwys modelau maint llawn o’r cynllunydd ffasiwn Julien Macdonald, Laura Ashley a anwyd ym Merthyr a’r gŵr a roddodd ei enw i’r llwybr, Richard Trevithick.
Yng Ngwarchodfa Natur Pontygwaith bydd Llwybr Trevithick yn ymuno â RhBC 8 lle gallwch ddychwelyd i Ferthyr Tudful ar Daith Taf heb orfod olrhain eich camau. Neu gallwch gadw ar Lwybr Trevithick i’r de ar hyd RhBC 8 i Abercynon a theithio ar hen dramffordd anhygoel sy’n rhedeg yn gyfochrog ag Afon Taf. Cofiwch edrych ar y llawr er mwyn gweld y trawstiau sylfaen gwreiddiol - sydd erbyn hyn dros 200 mlwydd oed!
Atyniadau naturiol:
- Coetiroedd ger Twnnel Trevithick
- Gwarchodfa Natur Pont-y-gwaith
Atyniadau i ymwelwyr:
- Twneli Trevithick
Cynigwyd y llwybr gan:
Sustrans
Tagiau
Map o'r Llwybr
Sylwadau (0)
Manylion allweddol y llwybr
- Rhanbarth/Ardal:
Cymoedd De Cymru
- Pellter:
9 milltir
- Amser sydd ei angen:
1.5 awr
- Dosbarthiad:
- Traffig:
Di-draffig yn bennaf. Rhai adrannau ar ffyrdd preswyl tawel.
- Wyneb:
Cymysg
- Llwybr RhBC:
Llwybr Cenedlaethol 477 a Llwybr Cenedlaethol 8
- Cychwyn:
Merthyr Tudful
- Gorffen:
Abercynon
- Llogi beiciau:
Canolfan y Summit, Yr Hen Bwll Drifft, Trelewis, CF46 6RD. 01443 710749 www.summitcentre.co.uk
- Mynediad:
Gorsafoedd trên Merthyr Tudful, Abercynon a sawl gorsaf rhyngddynt.
- Mapiau a llysrynnau:
-
Map Lôn Geltaidd Dwyrain NN4B £6.99
Arweinlyfr Lôn Geltaidd – £6.99
Taflen Taith Taf – PDF am ddim
Taflen Lôn Geltaidd – Pdf am ddim
- Arweinlyfrau a chyhoeddiadau:
-
Lôn Geltaidd Dwyrain RhC4B
- Cysylltiadau Gyda:
-
Taith Taf (RhBC 8) ym Merthyr Tudful a Mynwent y Crynwyr.
-
Y Lôn Geltaidd (RhBC 47) ym Mynwent y Crynwyr.
-
- Tywydd:
-
Iau
uchaf: 18°C isaf: 8°C
-
Gwener
uchaf: 17°C isaf: 9°C
-
Sadwrn
uchaf: 21°C isaf: 8°C
-
Sul
uchaf: 18°C isaf: 6°C
Dewis llwybr arall
